Athraigh téacs
  • Normal text
  • Colour Text
  • Black and white text

Ábhar nua sa chatalóg ar líne

Comhaid maidir le Cúiteamh Airgid – ábhar nua eisithe


Tá an Chartlann Náisiúnta i mbun na comhaid maidir le Cúiteamh Airgid (iarshos comhraic) a liostú faoi láthair. Baineann na comhaid le héilimh ar chúiteamh maidir le caillteanas maoine nó damáiste do mhaoin mar thoradh ar ghníomh míleata a tharla idir Iúil 1921 agus Márta 1923 faoin Acht um Dhíobháil Do Mhaoin (Cúiteamh), 1923.

 

Sna comhaid seo, déantar ainm agus seoladh an éilitheora chomh maith leis an méid cúitimh a íocadh leis an éilitheoir a thaifeadadh. Tugtar cuntas gearr sna comhaid ar an ngníomh míleata nó ar an eachtra ba chúis leis an gcaillteanas maoine, chomh maith le liosta den mhaoin a cailleadh. Ag úsáid na gcomhad seo, is féidir cuntas soiléir a thabhairt ar aon eachtra inar tharla damáiste, nó caillteanas, nó millteanas do mhaoin le linn an Chogaidh Chathartha. Tá tuairim is 20,000 comhad sa bhailiúchán seo agus cuireadh maoiniú faoi leith ar fáil ón Roinn Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta chun an obair a dhéanamh.

 

Go dtí seo, tá cúig chontae liostaithe mar atá luaite thíos agus beidh liostaí na gcontaetha eile ar fáil de réir a chéile. Chun liostaí na gcomhad do gach contae a fheiceáil, déan na naisc thíos a chliceáil. Níl íomhánna de na comhaid ar fáil ach is féidir iad a scrúdú sa Seomra Léitheoireachta.

 

 

Tá cartlanna scéimeanna cúitimh níos luaithe a bhaineann le 1916 agus le Cogadh na Saoirse le fáil sa Chartlann Náisiúnta chomh maith. Táthar ag obair faoi láthair ar chomhaid an Choiste maidir le Caillteanas Maoine (Éire), a bhaineann le héilimh ar chúiteamh maidir le damáiste a rinneadh do mhaoin i mBaile Átha Cliath le linn Éirí Amach 1916, agus tá súil go mbeidh na comhaid sin ar fáil níos deireanaí in 2014. Bhunaigh rialtas na Breataine agus rialtas sealadach na hÉireann an Coimisiún Cúitimh (Éire), nó Coimisiún Shaw chun na héilimh a rinneadh le linn na tréimhse Eanáir 1919 – Iúil 1921 a scrúdú. I bhformhór na dtaifead a bhaineann leis an tréimhse sin, ní luaitear ach ainm agus seoladh an éilitheora agus an méid airgid a íocadh mar chúiteamh.

 

Beifear in ann cuardach a dhéanamh ar chomhaid chúitimh iarshos comhraic eile a eiseofar (An tAcht um Dhíobháil do Mhaoin (Cúiteamh) 1923) ón leathanach seo nuair a dhéanfar na contaetha eile a liostú ar an gcóras.